موقعیت جغرافیایی زیست بوم ساوان
زیست بوم ساوان در نواحی مداری (افریقا، امریکای جنوبی وجنوب شرق آسیا)قرار داشته و از ویژگی های عمده آن بارش در بهار یا تابستان، دمای زیاد با تغییرات کم فصلی می باشد.ساوانهای مناطق استوایی بهوسیله مراتع و درختان منفرد ،قابل گسترش هستند . بزرگترین و مشهور ترین ساوانهای جهان ساوان افریقا است که قسمت جنوبی قاره تا صحرای بزرگ آفریقا را پوشانده است.بخش اصلی آن در نواحی مرکزی،شرقی و جنوبی آفریقا قرار دارد.همچنین جنوب آمریکاو جنوب حوزه رودخانه آمازون وقسمتهای میانی هند وشمال و شمال شرقی استرالیا از این نوع چمن زار پوشیده شده است.
هر قدر از جنگل های استوا دورتر شویم فصل خشک آشکارتر و طولانی تر می شود . جنگل به وسیله تشکیلات به نام ساوان جایگزین می شود که در آن گیاهان علفی نقش اساسی را در چشم انداز گیاهی ایفا می کنند این علفزار در دو سوی خط استوا با اقلیم همیشه گرم و یک فصل خشک طولانی مشخص می شود از این رو گیاهان این بیوم به خشکی مقاوم بوده و ویژگی مربوط به آن را دارند.
میزان بارش در زیست بوم ساوان
میانگین بارش منطقه ساوان 1250 میلی متر می باشددر مهر تا اسفند گرمای هوا بیشتر می شود و این در فصل مرطوب منطقه است همین امر باعث بارش بین 610تا 700میلی متر باران در این دو ماه می گردداز فروردین تا شهریور کمترین مقدار باران در منطقه رخ می دهد همین امر باعث آتش سوزیهای گسترده و فرار حیوانات می گردد میانگین دمای ماهانه 18درجه می باشد و تقریبا شرایط یکنواختی را در طول سال دارد.
پوشش گیاهی زیست بوم ساوان
پوشش گیاهی غالب در زیست بوم ساوان شامل گونههای مختلف علف وحشی است. اساساً این گیاهان علفهایی به بلندی 3 تا 6 فوت (1 تا 2 متر) هستند، که دردستههای بزرگ رشد میکنند. شرایط آب و هوایی غالب چنین است که، نمیتواند شرایط رشد جنگلهای انبوه مثل جنگلهای بارانی و جنگلهای معتدل را تأمین کند. در زیست بوم علفزار، فصل بارانی کوتاه با آغاز دوره رشد فعال برای پوشش گیاهی، هم زمان است.درختان موجود در این علفزار در مقابل خشک سالی و خاک ضعیف مقاوم هستند. انواع عمده درختان که نسبت به دیگر انواع با این زیست بوم سازگارترند، کاج، نخل و اقاقیا هستند.
در زیست بوم علفزار گرمسیری، لایه خاک فوقانی که رشد گیاه را پشتیبانی میکند نسبتاً کم عمق است. بر خلاف جنگل انبوه استوایی و جنگلهای برگ ریز معتدل، خاک زیست بوم ساوانا، کمتر بارور است.
گیاهان موجود در علفزارهای گرمسیری با شرایط خشک سالی طولانی مدت، سازگار هستند. بسیاری از آنها دارای ریشه اصلی عمودی هستند، که به عمق خاک برای جذب آب نفوذ میکند، هم چنین، برگها در فصل خشک میریزند، تا مانع تعرق و حفظ رطوبت شوند.
با توجه به اهمیت درخور پوشش گیاهی و دست رسی به مواد غذایی در ساوانا، چرندگان تا حد زیادی جمعیت حیوانات از این زیست بوم را شامل میشوند. لیست این حیوانات شامل غزال، فیل، زرافه، بز کوهی آفریقایی، بوفالو، آهوی آفریقایی و گورخر میشود.
و همچنین گوشت خوارانی که از چرندگان ساوانا تغذیه میکنند شامل پلنگ ، یوزپلنگ ،کفتار، شغال و شیر هستند.
پوشش جانوری زیست بوم ساوان
از ویژگیهای تطبیقی کشف شده در حیوانات زیست بوم ساوان پاهای بلند است. آنها باید در دورههای خشک سالی و سایر شرایط نامساعد آب و هوایی مشابه، مسافتهای طولانیتری را مهاجرت کنند. تحلیل مشابه در مورد پرندگان با بالهای بلند نیز صادق است.
بخش شگفت انگیز پوشش گیاهی علفزار این است که با وجود آتش سوزیها، دست نخورده باقی می ماند، که در مورد جنگلها این گونه نیست. حتی پس از سوختن قسمت بالایی گیاه، آنها میتوانند رشد طبیعی خود را از طریق ریشهها و جوانههای زیر زمینی بازیابی کنند.
مانند بسیاری از زیست بومهای زمین، ساوان نیز از تهدیدهای انسانها در امان نیست. مردم از این پوشش برای پرورش احشام و دامهای اهلی خود استفاده میکنند که منجر به کاهش تدریجی ناحیه علفزار میشود. دیر یا زود، ناحیه دارای حیات، به بیابانی خالی از سکنه تبدیل میشود.
درختان بائوباب
در یک نگاه کلی به نظر می رسد این درخت ها سر و ته در زمین فرو رفته باشند. به خصوص اگر زمستان این درخت ها را ببینیم، شاخه های خشک آنها شبیه به ریشه هایی هستند که در آسمان فرو رفته اند و امتداد پیدا کرده اند. این درخت ها اغلب در افریقا و استرالیا رشد می کنند و برای پرورش، نیاز به مناطق کم ارتفاع دارند.
این درختان به شکل عجیبی رشد می کنند و تا ارتفاع 30 متر می رسند. قطر آن ها حدود 11 متر است و این یعنی که آنها غول پیکرترین درختان زمین هستند!آفریقایی ها از قدیم بائوباب ها را به چشم سرپناه هایی دیده اند که در دل خود آب ذخیره می کنند و مخزنی از دانه های خوراکی هستند. گفته می شود که این درختان چندین هزار سال عمر دارند و از عجیب ترین درختان دنیا به حساب می آیند.
بائوباب های جوان شبیه درختان معمولی هستند اما وقتی عمر آنها به حدود 100 سال می رسد، کم کم ظاهر عجیبی پیدا می کند. تنه درخت شروع به بزرگ شدن می کند و شاخه های نازک و آن به شکلی خشک شده در آسمان می مانند تا آن را به یک درخت وارونه تمام عیار تبدیل کنند.بائوباب ها در فصل بارانی سال با تمام تنه خود آب جذب می کنند و متورم می شوند. درست شبیه یک اسفنج. اما در فصل های گرم سال رفته رفته از آب خود تغذیه می کنند و باریک تر می شوند. البته به جز خود درخت انسان ها و فیل های تشنه هم از آب آن استفاده می کنند. فیل ها در این زمان با خرطومشان درخت را سوراخ می کنند و چوب نرم و مرطوب آن را می جوند تا آب مورد نیاز بدنشان تامین شود.
وبلاگ معرفی انواع بوم سازگان
